Grenzen aangeven

 

In deze derde aflevering deel ik met je hoe grenzen aangeven me heeft geholpen om meer zelfliefde, acceptatie en geluk te ervaren. Grenzen aangeven is meer dan ‘nee’ of ‘tot hier en niet verder’ zeggen. Het is ervoor zorgen dat je jouw behoeften helder krijgt en ernaar handelt om in jouw behoeften te voorzien.

Daarom vertel ik wat grenzen aangeven betekent, hoe je ermee start en hoe je kunt voelen dat je op de goede weg zit.

balans-en-impact-aflevering-3-grenzen-aangeven
 
 

Highlights

  • Een grens is

    • Waar jouw verantwoordelijkheid eindigt en die van een ander begint

    • ‘Nee’ en ‘tot hier en niet verder’ zeggen.

    • Communiceren over het vervullen van behoeften

  • Grenzen aangeven is een goede tool om jezelf beter te leren kennen.

  • Grenzen aangeven in 4 stappen

    • Behoefte helder

    • Behoefte uitspreken

    • Ruimte voor onderhandeling

    • Doorzetten

  • Valkuilen

    • Onderscheidt behoeften (wat je nodig hebt) van wensen (verlangens)

    • Spreken vanuit behoeften is niet bedoeld om te manipuleren.

    • Maak het niet persoonlijk en blijf in het moment. Gebruik geen ‘ja, maar’ of ‘altijd’.

  • Bewust grenzen overgaan

    • Voor vrienden in nood

    • In grote groepen

    • Als leermoment

  • Wees lief voor jezelf en geef jezelf toestemming om te slagen, om te mislukken en om de beste versie van jezelf te zijn.

  • Vraag: Welke behoefte voel jij en hoe ga je ervoor zorgen dat je daarin voorziet?

 
 
 

Audio transcript

Als luisteren niet zo jouw ding is, kun je hieronder het transcript lezen.
In het transcript is spreektaal aangepast naar schrijftaal voor de leesbaarheid.

Welkom bij Balans & Impact aflevering 3. Ik ben Eveline, mindset- en marketingcoach en host van deze show. Mijn missie is ondernemende mensen zoals jij helpen om mentale barrières te doorbreken, zodat jij als jouw mooiste zelf opdaagt en vanuit die energie succes bepaalt en behaalt.

In deze derde aflevering deel ik met je hoe grenzen aangeven me heeft geholpen om meer zelfliefde, acceptatie en geluk te ervaren. Grenzen aangeven is meer dan ‘nee’ of ‘tot hier en niet verder’ zeggen. Het is ervoor zorgen dat je jouw behoeften helder krijgt en ernaar handelt om in jouw behoeften te voorzien.

In deze podcast vertel ik wat grenzen aangeven betekent, hoe je ermee start en hoe je kunt voelen dat je op de goede weg zit.

Ben je er klaar voor? Let’s go!

Je kunt je vast wel een aantal situaties inbeelden die je niet zomaar zou accepteren. Ik zou bijvoorbeeld mensen die afspraken vergeten, overlast van buren, klanten die niet zouden betalen of een werkgever die mijn salaris niet overmaakt niet accepteren. Tegen hen zou ik ‘stop, tot hier en niet verder’ zeggen, oftewel: een grens aangeven.

Een grens is meer dan dat. Het is daar waar mijn verantwoordelijkheid eindigt en die van de ander begint. Ik mag bij alles zeggen “Hier voel ik mijn niet prettig bij, dus ik doe het niet”. Een grens is dus onder andere wat je niet wilt en dat uiten door te zeggen ‘nee’.

Het ‘nee’ zeggen en aangeven wat je ‘niet’ wilt zijn vandaan reacties. En die zijn super belangrijk, alleen vind ik het krachtiger om het te hebben over naartoe reacties. JA zeggen tegen wat je wilt en WEL dingen doen die goed voelen. Naar een fijn gevoel toe, naar het vervullen van een behoefte toe.

Als we het hebben over een soort definitie, houd ik in deze podcast aan: Communiceren over het vervullen van behoeften. In de eerste plaats die van mij, maar als het even kan ook graag die van een ander. Dat kan een partner, ouder, buurvrouw, beste vriend, klasgenoot, collega of -ik heb er even over nagedacht, het kan - zelfs je huisdier zijn. Dus, communiceren over het vervullen van behoeften.

Een behoefte is wat ik nodig heb. Verwar deze niet met een ‘wens’, want dat is een verlangen. Je kunt behoefte hebben aan eten, en verlangen naar uit eten gaan bij de griek. Maar de behoefte aan uit eten gaan bij de griek telt niet. (volg je hem nog?)

Als je niet zo goed weet wat behoeften zijn, raad ik je aan om te kijken naar de piramide van Maslow. Hoewel zijn theorie geen absolute waarheid is, kun je zijn model wel gebruiken om de communiceren vanuit behoeften. Het heeft mij in ieder geval heel erg geholpen. Voorbeelden van behoeften:
Organische of lichamelijke behoeften zoals slaap, voedsel, drinken, ontlasten. Maar ook sporten of comfort kunnen hieronder vallen.
Veiligheid en zekerheid: Huisvesting, werk en relaties
Sociaal contact: Vriendschap, liefde en positief sociale relaties
Waardering, erkenning en zelfrespect: Hoe jij je verhoudt in sociale groepen of tweetallen

Waarom zou je grenzen aangeven met praten over behoeften?
Lang verhaal kort: Behoeften vervullen maakt gelukkig.
Lang verhaal lang: Ik zeg het vaker, maar kan het niet vaak genoeg herhalen. Jij bent de belangrijkste persoon in jouw leven. Je kunt met vrienden, familie of je buren breken, maar je kunt niet met jezelf breken. Aangezien je toch de rest van je leven met jezelf moet doen, kun je er maar beter voor zorgen dat je zo lekker mogelijk in je vel zit en dat zoveel mogelijk behoeften vervuld zijn. Niet die tijdelijke persoon in jouw leven pleasen, maar jezelf voorop stellen!

Ondanks dat grenzen aangeven en behoeften vervullen mij heel gelukkig maakt, deed ik het heel vaak niet. Ik wilde anderen niet ongelukkig maken en ik was bang wat ze van me zouden denken. Ik vergat wat ik over mezelf moest denken.

Ik durfde geen nee te zeggen. Als mijn vriend bijvoorbeeld een rondje door de stad wilde lopen, terwijl ik eigenlijk liever wilde rusten of werken, ging ik ervanuit dat hij boos werd of negatief zou reageren. Maar gek genoeg zou ik dat andersom niet zijn.

Ik dacht dat mijn behoeften niet belangrijk waren, maar ik vond de behoefte van een ander wel heel belangrijk. Daarom is het besef waar de verantwoordelijkheid van jezelf eindigt en die van een ander begint zo belangrijk. Jij bent niet verantwoordelijk voor het vervullen van andermans behoeften (kinderen en hulpbehoevenden uitgezonderd). Jij bent verantwoordelijk voor het vervullen van jouw eigen behoeften. Als die vervuld zijn kun je altijd nog de behoeften van anderen vervullen.

Ook gaf ik geen grenzen aan uit angst voor strijd. Door anderen over mijn grenzen te laten gaan, dacht ik het conflict te kunnen vermijden. Als gevolg van het niet-respecteren van mijn grenzen raakte ik verstrikt in een web met dingen die ik deed voor anderen, terwijl ik er zelf niet gelukkig van werd. Ik had het idee dat ik niet terug kon en voelde me totaal niet gerespecteerd. Ik was in continue conflict met mezelf en dat heeft eraan bijgedragen dat ik periodes in mijn leven neerslachtig ben geweest.

Toen ik besloot dat ik er iets aan wilde doen, had ik het probleem dat ik niet wist waar ik moest beginnen. Zowel met grenzen aangeven als met meer balans in mijn leven realiseren. Over balans in mijn leven realiseren heb ik al eens een aflevering opgenomen, dat is aflevering 1. Mocht je die nog niet geluisterd hebben, raad ik je aan om dat te doen.
Waarom zou je wel grenzen aangeven
Ik merk dat ik lekkerder in mijn vel zit en minder boosheid, wrok of conflict ervaar als ik in mijn behoeften voorzie. Stel dat mijn vriend iedere week zou vragen of ik een rondje door de stad wil lopen. En ik zou iedere week tegen mijn zin ‘ja’ zeggen. Dan overschrijdt ik met iedere ‘ja’ mijn eigen grenzen. Dat zou weer aan me vreten, waardoor ik met een wrok onder mijn arm loop. Tot het moment dat het eruit komt. ‘Maar JIJ wilt altijd rondjes lopen. Laat me eens met rust!’

Door het probleem bij de wortel aan te pakken en het niet zo ver te laten komen. Daardoor voel ik geen boosheid, is er minder conflict, weet mijn vriend beter waar hij aan toe is en zijn we beide gelukkiger.

Door ze hardop uit te spreken is de kans dat jouw behoeften vervuld worden groter(, maar daarvoor moet je wel weten wat jouw behoeften zijn). Dan gaat het om meer dan spullen of hoe vaak je uit eten gaat. Ik vind betekenis in mijn leven door te voorzien in mijn eigen behoeften en als die vervuld zijn, om te voorzien in de behoeften van anderen.

Zo maakt voorzien in behoeften mij gelukkiger. Bovendien: grenzen leren aangeven is ook echt een top manier om jezelf beter te leren kennen. (Jezelf leren kennen is ook een behoefte in de piramide van Maslow: Hoe verhoud jij je in een groep en hoe zorg je ervoor dat je jezelf kunt ontwikkelen? Grenzen aangeven is daar een hele goede tool voor.)

Hoe begin je met grenzen aangeven?
In de allersimpelste vorm: Spreken vanuit jouw behoeften. Simpel is niet hetzelfde als makkelijk, dus dat iets heel eenvoudig lijkt wil niet zeggen dat je het in één keer in je leven implementeert. Ik geef je toch vier stappen, zodat je ermee aan de slag kunt.

Stap 1 + 2 Zorgen dat je jouw behoeften helder hebt + spreek hem uit Welke behoefte heb je? En hoe kun je ervoor zorgen dat je hem bevredigd. Bij voorkeur neem ik daar de behoefte van de ander ook in mee, alleen als de ander hem heeft uitgesproken. Je kunt niet bepalen wat de behoefte van de ander is, hij of zij moet hem uitspreken. Je kunt er wel naar vragen.

Stap 3: ruimte overlaten voor onderhandeling. Stel: Mijn vriend wil een rondje lopen, omdat hij behoefte heeft aan beweging en sociale connecties, terwijl ik behoefte heb aan rust. Dan kan ik voorstellen dat we naar een koffiezaakje lopen om daar te zitten. Dan heb ik mijn rust heb en heeft hij hij zijn sociale contact. Dat is een onderhandeling die je kunt ingaan. Bij ons werkt het heel goed, dus ik hoop dat het bij jou ook werkt.

Stap 4: Doorzetten Laat het niet bij die ene overwinning op jezelf zitten. (Het is altijd een overwinning op jezelf wanneer je jouw eigen grenzen aangeeft, niet op de ander) Zorg ervoor dat je doorzet en niet vervalt in je oude patronen van jezelf wegcijferen, jezelf minder belangrijk vinden of conflicten vermijden. Let erop dat het makkelijker is als je er vroeger bij bent.
Het kan moeilijk zijn om situaties te repareren waarbij mensen nu al heel ver over jouw grenzen heen zijn gegaan. Geef jezelf dan de ruimte om te oefenen met nieuwe grenzen.

Het mooie van spreken vanuit behoefte is dat je niet fixeert op één uitkomst. Dus als je vanaf nu start met het spreken vanuit behoeften, is de kans dat mensen dan pas inzien wat je eigenlijk wilde bereiken en in sommige gevallen zullen ze bereid zijn om je tegemoet te komen.

Een luisteraar stelde een vraag in de Balans en Impact Facebookgroep, namelijk:
Ik heb vaak last van schuldgevoelens wanneer ik mijn grenzen aangeef (of mensen nu wel of niet begrijpend reageren maakt dan voor mijn eigen gevoel geen verschil). Hoe ga jij hiermee om?

Hoe ik daarmee omga vertel ik graag aan de hand van een paar voorbeelden:
Het eerste voorbeeld van een grens die ik duidelijk heb aangegeven, wat ik ten tijde van het aangeven best moeilijk vond, was toen ik uitgenodigd werd voor een feestje. De uitnodiging kwam van iemand met wie ik op de middelbare school heb gezeten. Op de middelbare school was ik een heel ander persoon. Ik was alternatiever, luisterde veel naar rok en ging om met rockers. Voor mij was dat een fase en die ben ik ontgroeid. Voor sommige mensen was het geen fase en dat is ook helemaal oké, alleen het soort feest waar hij me voor uitnodigde was niet meer mijn ding. Misschien 6, 7, 8 jaar geleden wel, maar nu niet meer. Ik dacht aan smoesjes om te zeggen dat ik die datum niet zou kunnen, maar dat vond ik niet netjes. Ik wilde eerlijk zijn, dus ik legde uit dat dat soort feestjes niet meer bij me paste. Daarna vroeg hij om een verklaring. Ik legde uit dat ik het ontgroeid was en toch wilde hij nog weten wat ik er niet leuk aan vond. Ik voelde me er helemaal niet fijn, omdat ik het idee kreeg dat ik verantwoording moest afleggen, zodat hij me toch kon overhalen om wel naar dat feestje te komen. En ik dacht: Nee, ik heb behoefte om met een ander soort sociale slag mensen om te gaan. Deze mensen zouden niet bij mij passen. Dat zou betekenen dat mijn behoefte aan sociaal contact en acceptatie niet vervuld zouden worden. Daarom wil ik niet naar dat feest (dat heb ik niet letterlijk zo gezegd). Toen ik moest uitleggen waarom ik niet wilde komen, had ik het gevoel dat ik ter verantwoording werd geroepen en dat wilde ik niet. Hij vond niet dat het verantwoording afleggen was, ik hoefde alleen uit te leggen waarom ik niet wilde komen. In ieder geval heb ik uitgelegd dat ik dat niet wilde en eindigde het gesprek met zijn woorden ‘spijtig’.

Ik denk dat ik me hier een paar jaar geleden heel schuldig om had kunnen voelen, omdat ik hem misschien een vervelend gevoel heb bezorgd. Alleen het vervelende gevoel wat uit deze berichtenreeks is voortgekomen zou minder impactvol zijn voor mij dan het bezoeken van het feestje. Ik heb het best snel achter me gelaten, alleen heb ik het nu even opgegraven als voorbeeld zodat ik jou er hopelijk mee kan inspireren om ‘nee’ te zeggen tegen dat feestje waar je eigenlijk niet naartoe wilt gaan.

Een ander voorbeeld is van een klant die te laat kwam op een afspraak. In eersten instantie had ik er niet zo’n probleem mee, alleen wilde ik wel laten weten dat ik het niet fijn vond als er zonder overmacht een klant te laat komt bij mij. Dus bij het maken van de tweede afspraak ze ik: De volgende keer heb ik graag dat je op tijd komt, waarna hij dat een beetje weglachte. Toen dacht ik ‘ho, dit voelt niet fijn’. In eersten instantie is er een grens overschreden omdat hij te laat kwam, waardoor ik het gevoel had dat ik sociaal niet geaccepteerd werd. Ik heb behoefte aan sociale acceptatie en ik heb de wens dat de ander op tijd komt. Die behoefte en wens werden niet vervuld. Daarnaast heb ik de behoefte om serieus genomen te worden, dat valt ook onder sociale acceptatie. En ik heb de wens om niet uitgelachen te worden.
Toen hij dat een beetje wegwuifde en mijn probleem niet serieus nam, dacht ik: Dit is nog een grens, dus ik moet hem hierop aanspreken. Dus heb ik hem aangegeven dat zijn te laat komen mij het idee gaf dat hij zijn tijd waardevoller vond dan die van mij en dat vond ik geen fijn gevoel, dat zorgt voor een disbalans in de relatie. Uiteindelijk hebben we het goed uit kunnen praten en is er geen conflict geweest. Ik ben blij dat ik het heb gezegd, anders zou hij de volgende keer misschien weer te laat komen, waarop ik dan misschien boos of geirriteerd zou zijn. Dan zou hij kunnen zeggen ‘de vorige keer was het ook geen probleem, dus waarom nu wel?’ Ik heb het meteen aangegeven en het aangepakt toen het probleem nog klein was.

Een ander voorbeeld is nog veel recenter. Deze ochtend, ten tijde van het opnemen van de podcast, zou ik eigenlijk naar Amsterdam vertrekken voor een soort familiedagje. Mijn familie uit Amerika is namelijk overgekomen. We hebben al een super fijn weekend achter de rug. Ik merkte gisteravond dat het aan me knaagde dat ik de podcast niet op de gebruikelijke dinsdag online zou kunnen zetten. Tot een tijdje geleden dacht ik: Dat is geen probleem, het is familie, dan doe ik het gewoon een dagje later. En toch merkte ik dat mijn behoefte om mijn werk serieus te nemen nét iets belangrijker vond dan een derde dag met familie te spenderen. En ik was al aan het bedenken wat voor smoesjes ik tegen mijn moeder kon vertellen om haar - en de rest van de familie - niet te kwetsen. Ik ben ziek, ik kan niet, er is iets tussengekomen. Uiteindelijk heb ik ervoor gekozen om eerlijk te zijn en te zeggen dat ik toch liever mijn podcast wilde opnemen, omdat ik anders het gevoel zou hebben dat ik mijn eigen werk niet serieus zou nemen. Mijn moeder was super begripvol en zei: Je moet doen waar jij je fijn bij voelt en als je later op de dag kunt komen, graag! Maar als het niet lukt, dan volgende keer beter.

Ik vond het vervelend om tegen die jongen te zeggen dat ik niet naar het feestje kon komen, ik vond het moeilijk om te zeggen dat ik het niet okeé vond dat klanten te laat komen en ik vond het heel moeilijk dat ik mijn moeder teleur zou stellen door niet in de ochtend naar amsterdam te komen. Uiteindelijk is het vervullen van mijn eigen behoeften ook belangrijk. Ik denk niet dat het ten koste is gegaan van andere mensen of dat ik hen voor het leven heb geschaadt of gekwetst.

Om terug te komen op de vraag van de luisteraar ‘Ik heb vaak last van schuldgevoelens wanneer ik grenzen aangeef, hoe ga jij hiermee om?’ De reden dat ik een grens aangeef is omdat ik een behoefte van mezelf wil vervullen. Ik maak duidelijk de overweging: Vind ik mijn eigen behoefte het belangrijkst op dit moment? En in de drie gevallen die ik net benoemde heb ik ‘ja’ gezegd op mijn eigen behoeften en eigen grenzen.

Dat helpt me om me minder schuldig te voelen. Ik weet waarom ik het doe, ik weet wat het me oplevert. Dat maakt mij standvastiger in mijn beslissing.

Er zijn best wel wat valkuilen als het gaat om grenzen aangeven door middel van behoeften. Heb je het echt over een behoefte of heb je het over een wens? Spreek je vanuit een behoefte om een ander te manipuleren, dan is het ook niet oké. Als je merkt dat je smoesjes gebruikt en ergens omheen draait, respecteer jij jouw eigen grenzen nog steeds niet. Hoe kun je van een ander verwachten dat hij of zij jouw grenzen respecteert, als je het zelf niet eens doet? Maak het niet persoonlijk en blijf in het moment. Als ik tegen mijn vriend - die mij voor de honderste keer vraagt om een rondje te wandelen - nee, zeg, dan kan ik niet zeggen ‘Jij vraagt altijd aan mij om rondjes te lopen en ik zeg altijd ja/nee’. Dat is niet constructief en geef je alleen maar schuld mee. Wanneer je spreekt vanuit behoeften blijf je in het moment en heb je het alleen over die ene situatie waar je op dat moment in zit. Het kan soms zijn dat je heel bewust een grens overgaat. Ik heb behoefte aan rust, daarom ga ik iedere avond vroeg naar bed omdat ik er vroeg uit kom. Maar als mijn beste vriendinnetje behoefte heeft aan sociaal contact omdat ze een negatieve situatie heeft meegemaakt, dan mag ze me midden in de nacht bellen. Dan zal ik haar behoefte om sociaal contact boven mijn behoefte voor rust stellen. Je kunt in een grote groep moeilijk de behoefte van iedereen bevredigen. Kijk daarom of je een compromis kunt vinden of welke behoefte je allemaal hebt en of jouw behoefte aan sociaal contact daar boven ligt. Je hoeft niet alles of niets te doen, je kunt even mee gaan om te voorzien in jouw behoefte voor sociaal contact en bijvoorbeeld vroeg naar huis gaan. Soms zul je misschien toch nog een foutje maken, merk je pas achteraf dat iemand een grens over is of was je simpelweg te bang om er iets van te zeggen. Accepteer dat het gebeurd is, reflecteer op de situatie en leer wat je de volgende keer kunt doen: Vroeger ingrijpen, iets zeggen om het de ander duidelijk te maken of hulp zoeken om ervoor te zorgen dat het niet nog een keer gebeurt.

Je weet dat je op de goede weg zit als je weet wie je bent en waar je in gelooft. Het kan ook zijn dat je er bewust van bent dat je nog niet precies weet wie je bent en waar je in gelooft, maar als je daarnaar zoekt, je kwetsbaar opstelt en aan anderen laat weten dat je bezig bent met jouw zoektocht, ben je op de geode weg. Daarnaast is het als jij je gedraagt naar wat jij gelooft en waar jij behoefte aan hebt. Als je verantwoordelijkheid neemt voor jouw eigen geluk en als je steeds meer kunt accepteren dat je niet verantwoordelijk bent voor het geluk van de ander. Er is maar zo veel wat je kunt doen, jouw eigen verantwoordelijkheid stop en de verantwoordelijkheid voor de ander begint.

De vraag waarmee ik deze podcast wil afsluiten is: Welke behoefte voel jij en hoe ga je ervoor zorgen dat je daarin voorziet? Dat kun je puur voor jezelf doen. Pak desnoods de piramide van Maslow erbij en zorg ervoor dat jij jouw behoefte vocabulaire uitbreidt. En probeer ook zeker uit om tegen een ander te spreken en de discussie of onderhandeling in te gaan, om ervoor te zorgen dat er in ieders behoefte zo veel mogelijk voorzien wordt. Dus: Ik heb behoefte aan X en ik heb de wens Y, ben je daarvoor in?

Ik hoop dat deze podcast je gaat helpen om grenzen aan te geven en trouw te blijven aan jezelf, zonder dat het ten koste gaat van anderen. Geef jezelf toestemming om hier beter in te worden, want dat gaat je lukken! Dat weet ik zeker.

Vond je deze aflevering waardevol? Dan kun je mij enorm helpen door deze aflevering te delen op jouw social media kanalen met hashtag #BalansenImpact

Wil je hier dieper induiken, dan nodig ik je van harte uit in de Balans en Impact Facebookgroep.

Ben je benieuwd naar de 1:1 samenwerkingsmogelijkheden met mij, zodat ik jou kan ondersteunen om vanuit balans meer impact te maken? Ga dan naar evelinedruncks.com/ontdekgesprek een boek een gratis ontdekgesprek.

Bedankt voor het luisteren en hopelijk tot de volgende aflevering!

 

Delen

Vond je de inhoud van deze podcast waardevol? Dan kun je mij enorm helpen door hem te delen met jouw netwerk! Gebruik hierbij de hashtag #balansenimpact.